Elke winter sterven meesjes door de kou: zo kun je ze redden met één eenvoudige handeling
Elke winter krijgen die schattige, pluizige bolletjes—de meesjes—te maken met flinke uitdagingen die hun overleving bedreigen. Ze zijn stevige vogels die het hele jaar aanwezig zijn, maar kou, minder voedsel en gebrek aan schuilplaatsen maken de winter zwaar. Gelukkig kunnen simpele maatregelen al een groot verschil maken voor deze nuttige vogels, die een belangrijke rol spelen in ons ecosysteem door insecten te reguleren. Waarom zou je er om geven dat meesjes de winter doorkomen? Naast hun gezellige aanwezigheid eten ze tijdens het broedseizoen tot 500 rupsen per dag, wat tuinen en gewassen beschermt tegen plagen. Met kleine inspanningen help je deze vogels de winter door en verbeter je tegelijk je tuin.
Waarom meesjes kwetsbaar zijn in de winter
Meesjes hebben het vooral zwaar in de winter door een paar belangrijke factoren. De koude temperaturen maken het voor deze kleine zangvogels moeilijk om hun lichaamstemperatuur te houden, waardoor ze veel meer energie nodig hebben. Verstedelijking zorgt voor minder natuurlijke holtes die als schuilplaats dienen tegen slecht weer. Daarnaast is de voedselvoorziening schraal omdat hun voornaamste voedsel, insecten, in deze periode nauwelijks te vinden is. Zonder hulp kunnen veel meesjes daardoor verhongeren of doodvriezen.
Nestkasten: een schuilplaats maken
Een nestkast aanbieden is een simpele maar belangrijke manier om meesjes te helpen. Een nestkast geeft bescherming tegen weer en vijanden. Kies bij voorkeur een kast van hout; dat isoleert goed en laat het hout ademen. Gebruik geen plastic of metaal, want die materialen zorgen voor problemen met condensatie of oververhitting. Behandel het hout met lijnolie (een natuurlijke olie) om het weerbestendig te maken en gebruik geen giftige middelen. Zorg dat de kast toegankelijk is met een invlieggat van 32 mm voor koolmezen of 28 mm voor pimpelmezen. Monteer het dak met scharnieren zodat hij makkelijk te reinigen is. Hang de kast minstens twee meter boven de grond, met de opening naar het zuiden of zuidoosten gericht, en kies een rustige plek weg van menselijke verstoring.
Voeding aanbieden: energierijke voeders
Om hun energie- en eiwitreserves aan te vullen, is het belangrijk om meesjes aangepast voedsel te geven. Vetbollen zitten vol vetten en leveren veel energie—zorg dat ze geen plastic netje hebben. Zonnebloempitten zijn populair vanwege hun vetgehalte, terwijl ongezouten pinda’s een goede bron van eiwitten en vetten zijn. Verwen ze ook met stukjes appel en bessen, die ze graag eten. Vermijd gezouten of zoete producten zoals brood of koekjes, en geef geen chemisch behandelde zaden; die kunnen schadelijk zijn. Zet het voer in de buurt van de nestkasten en maak voeders regelmatig schoon om ziektes te voorkomen.
Drinkwater: ook in de winter belangrijk
Naast voedsel hebben meesjes water nodig. Vers water is belangrijk, zelfs in de winter wanneer water kan bevriezen. Gebruik een ondiepe bak zodat vogels niet kunnen verdrinken en ververs het water regelmatig. Een simpel trucje tegen vastvriezen is een klein drijvend voorwerp, zoals een pingpongbal, op het water te leggen. Dat maakt het makkelijker voor de vogels om te drinken en helpt ze ook bij het verzorgen van hun verenkleed (wat weer belangrijk is voor isolatie).
Deze winter kun je echt verschil maken door je tuin open te stellen voor meesjes. Met hun vrolijke aanwezigheid en gezang belonen ze je inzet het hele jaar door. Door iets te doen—een nestkast ophangen, voer neerleggen en water aanbieden—maak je van je tuin een veilige plek voor deze pluizige vrienden. Daarmee draag je ook bij aan de biodiversiteit en steun je een natuurlijke cyclus die iedereen ten goede komt.